نشنیدنِ حرف والدین یکی از پرتکرارترین شکایتهاست. بسیاری از والدین این رفتار را بیاحترامی یا لجبازی میدانند، اما امروز میدانیم «حرف گوش ندادن» اغلب یک نشانه است، نه نافرمانی عمدی. در طرحوارهدرمانی، این نشانه میتواند بیانگر نیازهای برآوردهنشده، طرحوارههای فعالشده یا شیوههای مقابلهای کودک باشد. در فرزندپروری مثبتنگر نیز این رفتار به عنوان فرصتی برای آموزش مهارت، نه ابزار تنبیه، در نظر گرفته میشود.این مقاله تلاش میکند دیدگاهی دقیق، کاربردی و علمی ارائه دهد تا والدین بتوانند با شناخت ریشهها، رفتار کودک را بهتر هدایت کنند.
ADHD مخفف «اختلال نقص توجه و بیشفعالی» است. این اختلال، فقط به معنی جنبوجوش زیاد نیست. در واقع سه مؤلفه اصلی دارد:1.نقص توجه2.بیشفعالی حرکتی3.تکانشگری (رفتارهای ناگهانی و بدون فکر)برخی کودکان فقط نقص توجه دارند، برخی فقط بیشفعالی، و برخی هر سه را همزمان تجربه میکنند.
لجبازی در سنین ۲ تا ۵ سالگی بخشی از روند طبیعی رشد کودک است. کودک در این سن تلاش میکند استقلال خود را تجربه کند. اما زمانی که لجبازی شدید، مداوم و همراه با پرخاشگری باشد، میتواند نشانه اختلال رفتاری باشد.اختلال رفتاری معمولاً با نشانههایی مانند بیتوجهی به قوانین، نافرمانی شدید، آسیب زدن به دیگران و ناتوانی در همدلی همراه است. تشخیص زودهنگام و درمان تخصصی در این مرحله نقش مهمی در پیشگیری از مشکلات جدی در نوجوانی دارد.
نشانههای افسردگی در کودکان و نوجوانان افسردگی فقط مختص بزرگسالان نیست. کودکان و نوجوانان نیز ممکن است دچار افسردگی شوند. نشانههایی مثل گوشهگیری، بیحوصلگی، افت تحصیلی، اختلال خواب، بیانگیزگی و پرخاشگری میتوانند نشانه افسردگی باشند.تشخیص زودهنگام و دریافت کمک تخصصی از مزمن شدن افسردگی و آسیبهای بعدی جلوگیری میکند.
من نسرین افشاری، روانشناس بالینی کودک و نوجوان با بیش از ۱۲ سال سابقه فعالیت تخصصی در حوزه درمان مشکلات روانشناختی کودکان و نوجوانان هستم. زمینه اصلی فعالیت من شامل درمان اضطراب، پرخاشگری، اختلالات رفتاری، مشکلات هیجانی، اختلالات یادگیری و مشکلات ارتباطی کودکان و نوجوانان میباشد.
در مسیر درمان، همواره تلاش کردهام از رویکردی علمی، انسانی و کودکمحور استفاده کنم. یکی از روشهای تخصصی من، شندرمانی است که به کودک کمک میکند احساسات، ترسها و تعارضهای درونی خود را در قالب بازی و به شکلی غیرمستقیم بیان کند. این روش بهویژه برای کودکانی که در بیان کلامی مشکلات خود دچار دشواری هستند، بسیار مؤثر است.
نگاه من به درمان، نگاهی همراه با احترام، امنیت روانی و بدون قضاوت است تا کودک و خانواده بتوانند مسیر تغییر و رشد را با آرامش طی کنند.